Trong Phật giáo nguyên thủy, Bát Chánh Đạo là con đường giải thoát phiền não và mang lại hạnh phúc tối thượng
Chánh kiến là sự nhận biết bản chất sự vật, hiện tượng của thân tâm trực tiếp một cách trung thực, sáng suốt, nhận ra bản chất thật của thực tại. Là tri kiến sự thật không bị che lấp bởi sự ảo tưởng của bản ngã. Trong khi đang chánh niệm, tỉnh giác, nếu tư tưởng tự ngưng bặt, tất cả suy nghĩ đều dừng lại thì đó là chánh kiến.
Chánh tư duy là tư duy, tư tưởng khởi lên đúng lúc và chính xác (phát xuất từ chánh kiến). Là tư duy trong trầm tĩnh, sáng suốt trên những thực kiện mà chánh kiến đã phát hiện. Chánh tư duy là suy nghĩ trung thực với sự kiện đang được thấy biết trong sáng, đó là tri giác tinh tế.
Chánh Ngữ là chỉ nói những lời đúng Chánh Pháp, lời nói phải được xuất phát từ Chánh tư duy, không nói lời sai sự thật, biết thì nói là biết, không biết thì nói là không biết. Thấu hiểu rằng tánh biết của tâm vượt lên mọi ngôn ngữ.
Chánh nghiệp là Tránh phạm giới luật. Nghiệp phải được khởi lên từ chánh tư duy là tư duy chính xác thực tại, định tĩnh, ứng với sự thấy biết sáng suốt.
Chánh mạng là tránh làm các nghề nghiệp phạm Giới, dựa trên tư duy trung thực chính xác về thực tại, không làm mất đi chánh niệm tỉnh giác.
Chánh tinh tấn là không buông lung phóng dật theo bản ngã, thiện pháp tăng trưởng, ác pháp đoạn diệt, luôn chánh niệm tỉnh giác không để cho thất niệm.
Chánh niệm là tỉnh giác trên 4 xứ thân, thọ, tâm, pháp. Trên 3 nghiệp thân khẩu ý.
Chánh Định là nội tâm tĩnh lặng, không dao động, vượt lên tư duy, tư tưởng, suy nghĩ. Động cơ của Chánh Định đưa tới giải thoát mà không phải tham cầu hiểu biết, công năng đặc dị hay thần thông.
